Sermaye Piyasası Kurulu'ndan (SPK) Serbest Fonlar İçin Yeni Düzenlemeler

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), serbest fonlara ilişkin beklenen düzenlemeleri yayımladı. Yatırım fonlarının işleyişi ve özellikle serbest fonlar ile para piyasası fonlarına dair yapılan düzenlemeler, rehber halinde SPK'nın resmi web sitesinde duyuruldu. Yeni düzenlemelerle, serbest fonların belirli hisselerde yoğunlaşmasına sınırlama getirilirken, portföy yönetim şirketlerinin sermaye ve insan kaynakları şartları da ağırlaştırıldı.

Yeni düzenlemeler kapsamında, bir şirketin ihraç edebileceği serbest fon sayısı, istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısıyla ilişkili hale getirildi. Bu düzenleme ile birlikte fon başına koyulacak yönetici sayısı ve belirli hisselerdeki paylara getirilen sınırlamalar da belirlendi. Ayrıca, portföy yönetim şirketleri için asgari başlangıç sermayesi, yetkilerine göre 250 milyon TL ve 500 milyon TL olarak belirlenmiş durumda. Küçük portföy yönetim şirketlerinin, riskleri açısından gerekli olmayan bu yeni sermaye ve personel şartlarını karşılamada zorluk yaşaması, piyasalardan çekilmelerine yol açabilir.

Düzenleme ile serbest fonların, bir şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinden alabileceği miktar, doğrudan şirketin halka açıklık oranına bağlı olarak belirlenmiştir. Fiili dolaşım oranı yüzde 25'in altında olan şirketler için serbest fonların, dolaşımdaki payların en fazla yüzde 8'ine yatırım yapabileceği belirtiliyor. Fiili dolaşım oranı yüzde 25 ile yüzde 50 arasında olan şirketlerde bu oran yüzde 6, yüzde 50 ile yüzde 75 arasındakilerde yüzde 4 ve yüzde 75'in üstündekilerde ise yüzde 2 olarak belirlenmiş durumdadır. Aynı portföy yönetim şirketinin yönettiği tüm serbest fonlar açısından bu oranların iki katına çıkacağı ifade edilmektedir.

Ancak yeni düzenlemeler, fon piyasasında aylardır tartışılan manipülasyon ve koordineli işlem sorunlarını sona erdiremedi. Piyasa uzmanları, bu düzenlemenin tartışmanın merkezindeki işlemlerden ziyade sektörün geneline yeni maliyetler yüklediğini savundu. Sermaye Piyasası Uzmanı Kenan Gözlemci, olası manipülasyonların ve piyasa şikayetlerinin de hala devam ettiğini dile getirdi. Gözlemci, portföy yönetim şirketlerinin birbirinden bağımsız hareket etmemesi ve bazı hisselerde yaratılan yapay getirilerin sürdüğünü belirtti.

Düzenleme ile birlikte manipülasyon iddialarının sıklıkla gündeme geldiği şirketlerde, geçmişe dönük işlemlerle ilgili herhangi bir yaptırım uygulanmadığı da gözlemleniyor. Gözlemci, asgari sermaye şartlarının artışının gerçeklerle örtüşmediğini ve bu durumun piyasa oyuncularını olumsuz etkileyebileceğini öne sürdü.

Öte yandan, manipülasyon tartışmaları içinde dikkat çeken hamleler de yaşandı. Tera Yatırım, 40 milyon lira olan kayıtlı sermaye tavanını 40 milyar liraya çıkarmak için SPK'ya başvuruda bulundu. Bunun yanı sıra, şirketin 150 milyon lira seviyesindeki ödenmiş sermayesini 4 milyar lira seviyesine yükseltmesi bekleniyor. Pusula Finans Holding A.Ş. ise grup şirketlerinden Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş.'deki pay sahipliğini artırmak amacıyla önemli bir yatırım kararı aldı.

Bunun yanı sıra, güncel tartışmalarda Tera Portföy Birinci Serbest Fon’un (TLY) büyüklüğünün yaklaşık 266,5 milyar lira olduğu ve yatırımcı sayısının ise 100 bini aştığı ifade ediliyor. Fonun içerdiği bazı hisselerdeki ağırlıklar da dikkat çekmekte. Bu değişikliklerin yeni düzenlemelere uyum sağlamada ne kadar etkili olacağı henüz belirsizliğini koruyor.

SPK'nın bu yeni düzenlemeleri, piyasalardaki olumsuz etkilere müdahale etme çabası olarak görülse de, bazı piyasa aktörleri tarafından gelen eleştiriler, düzenlemenin yeterliliğini sorguluyor. Yönetmeliklerin, söz konusu manipülasyonları yalnızca yüzeysel bir şekilde ele aldığını düşünen uzmanlar, bu süreçlerin daha derin bir analiz ve müdahale gerektirdiğini vurguluyor.