Kuþadasý Limaný'nda Mülkiyet Deðiþimi ve Gelecek Planlamaları

Kuþadasý Limaný, günümüzde Global Ports Holding bünyesindeki Ege Liman Ýşletmeleri A.Ş. tarafından işletilmektedir. Global Ports Holding, Kuşadası Ege Port'un işletme hakkını elinde bulunduruyor. Ancak, Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğü'nün gerçekleştirdiği tescil işlemiyle liman sahasının mülkiyeti vakıf bünyesine geçti. Daha önce liman sahasının bir bölümü Maliye Hazinesi, bir bölümü ise Kuşadası Belediyesi adına kayıtlıydı.

Aydın Limanı'nın işletmesi sözleşme sonunda el değiştirebilir. Önemli bir gelişme olarak, mevcut işletmeci firma ile yapılan sözleşmenin sona ermesinin ardından Kuşadası Limanı'nın işletmesinin Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından devralınması planlanmaktadır. Bu durumda, Global Ports Holding’in Kuşadası Limanı’ndaki işletmeciliğinin sözleşme süresi sonunda sona ermesi bekleniyor.

400 Yıllık Vakıf Kaydı Ortaya Çıktı

Mülkiyet değişikliğinin dayanağı ise yaklaşık dört asır öncesine uzanan bir vakfiye kaydı oldu. Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivlerinde yapılan incelemelerde, Sadrazam Öküz Mehmed Paşa’nın Evâhir-i Zilhicce 1028 tarihli vakfiyesinde Kuşadası'nın "Kuşadası nam mahal" ifadesiyle yer aldığı belirlendi. Vakfiyede bölgenin arazi, mezraa, dağ, mera, su ve gümrük gibi hak ve menfaatleriyle birlikte vakfedildiği tespit edildi. Kuşadası Limanı’nın da söz konusu vakfın asli unsurlarından biri olduğu belirlenince, liman ve çevresindeki taşınmazların tescili “Sadrazam Öküz Mehmet Paşa Bin Ali Vakfı” adına gerçekleştirildi.

Öküz Mehmet Paşa Kimdir?

Kuşadası Limanı’nın bugün işletme geleceğini etkileyebilecek bu tarihi kaydın sahibi Osmanlı’nın önemli devlet adamlarından Sadrazam Öküz Mehmed Paşa'dır. Asıl adı Mehmed Paşa olan Öküz Mehmed Paşa, Osmanlı Devleti’nde çeşitli görevlerde bulunduktan sonra sadrazamlığa kadar yükselmiştir. I. Ahmed döneminde iki kez sadrazamlık yapan Paşa, devlet görevlerinin yanı sıra kurduğu vakıflar ve yaptırdığı eserlerle de tanınmıştır.

Öküz Mehmet Paşa’nın Kuşadası’ndaki en önemli eserlerinden biri, bugün de kendi adıyla anılan Öküz Mehmet Paşa Kervansarayıdır. 17. yüzyılın başlarında inşa ettirilen kervansaray, Kuşadası’nın ticaret ve denizcilik tarihinde önemli bir yere sahiptir. Şimdi ise yüzyıllar önce oluşturulan bu vakfın kayıtları, kentin en değerli ekonomik varlıklarından biri olan Kuşadası Limanı’nın mülkiyetini yeniden vakıf bünyesine taşımaktadır.

Sözleşme 2052'de Sona Erecek

Global Ports Holding'in 2023 faaliyet raporundaki açıklamalara göre Ege Port Kuşadası’nın önceki imtiyaz sözleşmesi Temmuz 2033'te sona erecekti. Yapılan anlaşmayla süre 19 yıl uzatılarak Temmuz 2052'ye çekilmiştir. Global Ports Holding, uzatma karşılığında 725,4 milyon TL peşin imtiyaz bedeli ödemiş ve Ege Port’taki payını da yüzde 72,5'ten yüzde 90,5'e çıkarmıştır.