Yapay zekâ teknolojileri, eğitimden insan kaynaklarına, spordan bireysel gelişime kadar birçok alanda karar destek sistemlerini dönüştürmeye devam ediyor. Son yıllarda, biyometrik verilerin yapay zekâ ile analiz edilmesine yönelik geliştirilen teknolojiler, bireylerin potansiyelini daha objektif bir şekilde değerlendirmeyi hedefleyen uygulamalar arasında yer almakta. Bu bağlamda, Türkiye'de geliştirilen yerli ve milli PAPBÝL (Parmak İzi Analiz Programı), Sivas Cumhuriyet Üniversitesi bünyesindeki Cumhuriyet Teknokent'te bir ekip tarafından hayata geçirilmiştir.

Projenin başında Öðretim Görevlisi Hacý Ýsmail ÇINGI bulunmaktadır. ÇINGI, eğitim bilimleri alanında lisans ve yüksek lisans eğitimi almış olup, parmak izi inceleme teknikleri üzerine çeşitli sertifikalara sahiptir. Emniyet teşkilatında yaklaşık 15 yıl görev yaptıktan sonra, 2016 yılından bu yana biyometrik analiz ve yapay zekâ alanında çalışmalarını sürdürmektedir. Geliştirdiği yazılımlar, Teknofest gibi birçok teknoloji yarışmasında ve bilimsel kongrelerde tanıtılmıştır.

PAPBÝL'in dikkat çeken bir özelliği, klasik kişilik ve yetenek testlerinden farklı bir yaklaşım benimsemesidir. Kullanıcılara herhangi bir soru yöneltilmeyen sistemde, parmak izinden elde edilen biyometrik veriler yapay zekâ algoritmaları ile birçok parametre üzerinden değerlendirilir. Analiz süreci yaklaşık beş dakika sürer ve sonuçlar otomatik olarak PDF formatında kullanıcının e-posta adresine gönderilir.

Raporda, bireylerin öğrenme eğilimleri, iletişim biçimi, motivasyon özellikleri, davranış eğilimleri, güçlü yönleri, gelişime açık alanları, mizaç yapısı ve spor performansına ilişkin değerlendirmeler yer almaktadır. Projenin amacı, bireylerin eğitim hayatlarının başındaki potansiyellerini ortaya çıkararak uygun eğitim modellerinin oluşturulmasına yardımcı olmaktır. Bu sayede, öğrencilerin yeteneklerine uygun eğitim programlarının planlanması ve kariyer planlamalarının daha sağlıklı bir şekilde yapılması hedeflenmektedir.

PAPBÝL ekibi, sistemin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarını Hacettepe Kişilik Envanteri, Kuder Kişilik Testi ve Çoklu Zekâ Envanteri gibi araçlarla karşılaştırmış ve %94,6 oranında tutarlılık elde etmiştir. Projenin bilimsel kongrelerde ve saha çalışmalarında test edilmeye devam edildiği belirtilmektedir.

PAPBÝL, 2022 ve 2023 Teknofest'te çeşitli başarılar elde etmiş, 2022 yılında Eğitim Teknolojileri kategorisinde üçüncülük, 2023 Teknofest'te üçüncülük ve 2024 Teknofest İnsanlık Yararına Teknoloji kategorisinde Türkiye birinciliği kazanmıştır.

Geliştiriciler, sistemin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) esas alınarak geliştirildiğini ve parmak izi görüntülerinin kaydedilmediğini ifade etmektedir. Parmak izi verileri, yapay zekâ tarafından anonim sayısal kodlara dönüştürülerek analiz için kullanılır.

PAPBÝL, devlet ve özel okullar, kreşler, anaokulları, kurs merkezleri ve spor eğitim kurumları gibi farklı alanlarda yaklaşık iki yıldır kullanılmaktadır. Sistem, öğrencilerin eğitim hayatının ilk günlerinden itibaren potansiyel haritalarını oluşturarak, aileler ve eğitimcilerin bireye özgü gelişim planları hazırlamalarına olanak tanımaktadır.

PAPBÝL ekibi, Konya Selçuk Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi ile genetik hastalıkların parmak izi üzerindeki etkilerini araştırmakta, ayrıca Marmara Üniversitesi ve Pamukkale Üniversitesi ile sporcuların genetik potansiyellerine ilişkin ortak projeler yürütmektedir.

Gelecekte, uluslararası iş birlikleriyle geliştirilen yerli teknolojinin daha geniş pazarlara ulaşması hedeflenmektedir. PAPBÝL ekibi, Türkiye'de geliştirilen yüksek katma değerli teknolojilerin küresel ölçekte daha görünür olmasını amaçlamaktadır.