Mali Suçlar Araştırma Kurulu (MASAK) Yeni Rehber Yayınladı

Mali Suçlar Araştırma Kurulu (MASAK), banka hesaplarının başkaları tarafından kullanılmasına ilişkin riskleri ele alan yeni bir rehber yayınladı. 12 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan "Kiralık Hesaplarla Mücadele Şüpheli İşlem Bildirimi Rehberi", bankaların, ödeme kuruluşlarının ve diğer finansal kuruluşların şüpheli hesapları suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek amacıyla alması gereken tedbirleri içeriyor.

Şüpheli İşlem Tanımları

Rehberde, başkaları tarafından yönetilen banka hesaplarındaki para transferlerinin hangi durumlarda şüpheli işlem olarak değerlendirilebileceği açıklanıyor. Bankaların, arkadaş ya da akraba ricası ile yapılan para transferlerini inceleyebileceği belirtiliyor. Özellikle, hesabına gelen parayı başka hesaplara gönderen ve işlemin kaynağını bilmeyen kişiler şüpheli işlem olarak değerlendirilebilir. MASAK, bu tür hesapların dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve suç gelirlerinin aklanması gibi faaliyetlerde kullanılabileceğini vurguluyor.

Hesap Kullanımında Dikkat Edilmesi Gereken Unsurlar

Bir banka hesabının kimin tarafından kullanıldığını belirleyen en önemli unsurlardan biri, hesabın kimin adına kayıtlı olduğu değildir. Rehberde, mobil bankacılık şifreleri, banka kartları ve diğer güvenlik unsurlarının başkalarına verilmesi durumunda hesabın kontrolünün devredilebileceği ifade ediliyor. Hesap sahibi tüm işlemleri kendi telefonundan yapmış olsa bile, sürekli başka biri tarafından yönlendiriliyorsa bu durum incelenmeye tabi tutulabiliyor. Henüz yalnızca IBAN numarasını paylaşmak, kiralık hesap kullanıldığı ya da suç işlendiği anlamına gelmediği de vurgulanıyor. İşlemin amacı, transferi gerçekleştiren ve alan kişilerin ilişkisi ile hesabın fiili kontrolü birlikte ele alınıyor.

Şüpheli İşlemlere Dikkat

MASAK’ın rehberinde finansal kuruluşların dikkat etmesi gereken bazı işlem türleri de sıralanıyor. Örneğin, hesap sahibinin ekonomik durumu ile açıklanamayan yoğun para transferleri riskli işlemler arasında sayılıyor. Bağlantısız birçok kişiden aniden gelen paraların farklı hesaplara aktarılması, hesabın yalnızca para toplamak veya dağıtmak amacıyla kullanılması da incelemeye tabi tutulabiliyor. Ayrıca birbirinden bağımsız görünen birçok banka hesabının aynı cihazdan ya da internet bağlantısından yönetilmesi de risk göstergeleri arasında bulunuyor.

Bankaların Uygulayabileceği Tedbirler

Rehberde, şüpheli hesaplara yönelik finansal tedbirlerin neler olabileceği de ele alınıyor. Hesapların başkaları tarafından kullanıldığına dair güçlü belirtiler bulunması halinde, mobil ve internet bankacılığı erişimi kısıtlanabilir ya da tamamen kapatılabilir. Ayrıca, para transfer limitleri düşürülebilir ve müşteri hakkında daha fazla bilgi edinilmesi gerekebilir. Şüpheli hesapla bağlantılı diğer hesaplar da daha sık izlenebilir. Bankaların dijital erişimi kısıtlanan müşterilerin temel bankacılık hizmetlerinden kontrollü bir biçimde yararlanabileceği belirtiliyor. Ancak sadece dijital kanallar üzerinden hizmet veren finansal kuruluşlarda, tedbirlerin kademeli olarak uygulanması ve müşteri varlıklarına erişim riskinin değerlendirilmesi gerekiyor.

Hesap Kapatılması ve Şüpheli İşlemler

Rehberde, şüpheli işlem bildirimi yapmanın yeterli olmadığı da vurgulanıyor. Finansal kuruluşlardan, hesapların yasa dışı faaliyetlerde kullanılmasını engelleyecek önlemler alması bekleniyor. Hesaptaki risklerin kontrol altına alınamaması, müşteri açıklamalarının yetersiz bulunması ya da hesabın gerçekte başka kişiler tarafından yönetildiğinin anlaşılması halinde bazı işlemlerin yapılması engellenebilir. Böyle durumlarda banka ile müşteri arasındaki ilişki tamamen sona erdirilebilir. Ancak tüm bu durumlar, her şüpheli para transferinin otomatik olarak hesabın kapatılmasını gerektirmediği anlamına geliyor. Uygulanacak tedbirler, gerçekleştirilen işlemlerin özelliklerine ve belirlenen risk düzeyine göre belirlenecektir.

Suç Değerlendirme Kriterleri

Rehberde belirlenen risk göstergeleri, sadece kişilerin suç işlediğini ya da cezai sorumluluğu bulunduğunu göstermez. Olası suçlara ilişkin hukuki değerlendirmelerde, kişinin işlem hakkındaki bilgisi, iradesi ve olayın tüm koşulları dikkate alınmaktadır. MASAK’ın yayımladığı bu rehberle birlikte bankaların yanı sıra ödeme ve elektronik para kuruluşları ile diğer finansal kuruluşların da şüpheli hesapların suç faaliyetlerinde kullanılmasını önlemek için tedbirler almaları hedeflenmektedir.