"Sahte Gazeteciler: Dijital Dünyada Tehlike!"
Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, 12 Kasım 2023 tarihinde İzmir'de düzenlenen bir sahte polis ve gazeteci operasyonunu değerlendirdi. Yazısında, şüpheli A.U.Ş.'nin sosyal medya hesaplarında "Polis Haber" ve "Basın Polis" gibi ifadeleri kullandığını hatırlattı. Bildirici, haberlerdeki "gazeteci kılığına girme" ifadesinin yanlış anlaşılabileceğini belirtti.
Bildirici, A.U.Ş.'nin gazeteci gibi görünmesi nedeniyle değil, esasen polis kimliğine bürünmesi sebebiyle yakalandığını ifade etti. Eğer şüpheli, yalnızca gazeteci gibi görünseydi, bu durumda herhangi bir müdahaleye maruz kalmayacağını öne sürdü. Sosyal medyada kendisini gazeteci olarak tanıtan birçok hesabın uzun süredir faaliyette olduğunu vurguladı.
Bildirici, sosyal medyada "medya", "basın" ve "haber" gibi kelimelerle açılan yüzlerce hesap bulunduğunu, ancak bunların çok azının gerçekten gazetecilik yaptığını savundu. Bazı hesapların başka haber kuruluşlarının içeriklerini değiştirerek veya kısaltarak yeniden yayımladığını, bunun da intihal anlamına geldiğini belirtti.
Yazısında, bu hesapların çoğunun gazetecilik ile ilgisi bulunmayan kişiler tarafından yönetildiğini ve bu kişilerin sosyal medyada “gazeteci” gibi itibar gördüğünü ifade etti. Bu durumun yerelde daha da vahim olduğunu, gazetecilikle ilgisi olmayan kişilerin makamlara kabul edilip basın toplantılarına çağrıldığını belirtti. Ege bölgesinden örnek veren Bildirici, sosyal medyada "Magazin", "Çevirme", "Etkinlik" gibi birçok hesabın var olduğunu ve bu hesapların gazetecilik yapar gibi faaliyet gösterdiğini ifade etti.
İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi, altı ay önce katıldığı bir panelde bu sorunları dile getirerek, “Artık 5N1K yok; 5K1N var” demişti. Gappi, günümüzde çaycıdan, influencerlara kadar birçok kişinin gazeteci olarak adlandırıldığını ve gazeteciliğin tanımının yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti. Bu bağlamda, Bildirici Dilek Gappi'nin haklı olduğunu vurgulayarak, haberciliğin ekip işi olduğunu, bilgi, uyum ve doğrulama süreçlerinden geçmesi gerektiğini belirtti.
Bildirici, sosyal medyada gazeteci gibi görünen kişilerin aslında gazetecilik ilkeleriyle uyuşmadığını, dezenformasyonun kaynağının bu hesaplar olduğunu ifade etti. Dijital mecralarda yayımlanan içeriklerin güvenilirliği ve bilgilerin doğrulama sürecinin önemine dikkat çekti. Gazetecilik eğitim ve etik kurallarına sahip, “geçirgen” bir meslek olduğunun altını çizdi. Farklı alanlarda eğitim alan kişilerin de gazetecilik yapabilmelerinin koşulunun, evrensel ilke ve kurallara uyması olduğunu belirtti.
Bildirici, sosyal medya ve dijital mecralardaki “vatandaş gazeteciler”, “dijital içerik üreticileri” gibi yeni kavramların artık gazeteci olarak tanımlanamayacağını, influencerların ise gazetecilikle ilgisinin bulunmadığını savundu. Bunun yanı sıra, geleneksel medyanın dijital dönüşümü sırasında yaşanan karmaşanın da kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Son olarak, gazeteciliğin etik ilkelerinin ve itibarının korunmasının öncelikle gazetecilere düştüğünü ifade etti.



