"Abidin Dino'nun Yalısı, Patlama ile Yeniden Gündemde"
Abidin Dino’nun Yalısı Yeniköy'de Gündemde
Nâzım Hikmet’in “Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?” sözleriyle anılan ressam Abidin Dino’nun bir dönem yaşadığı Yeniköy’deki tarihi yalı, son günlerde HABAŞ patronu Mehmet Rüştü Bașaran ile gündeme geldi. Bu durum, yalıya ve geçmişine dair merak uyandırdı.
Yalıda Yaşanan Trajedi ve Soruşturma
İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik fabrikasında meydana gelen ve 19 işçinin hayatını kaybetmesine neden olan patlamanın ardından başlatılan soruşturma sırasında, şirketin Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Bașaran hakkında konutu terk etmeme şeklinde adli kontrol kararı verildi. Bașaran'ın ev hapsini Muzaffer Gazioğlu Yalısı’nda geçireceği iddiası, yapının geçmişine dair ilgi uyandırdı.
Tarihî Yalının Geçmişi
Yeniköy’deki yalı, 1900’lü yılların başına kadar uzanan bir tarihe sahip. Mimarlık araştırmalarında, ünlü mimar Vedat Tek tarafından Nuri Paşa için inşa edildiği bilgisine ulaşılmaktadır. Yalının bilinen ilk sakinlerinden biri, Türk resminin önemli isimlerinden Abidin Dino'dur. Ancak Dino'nun burada ne kadar süreyle yaşadığı ve yapının mülkiyet durumuna dair kesin bilgiler mevcut değildir.
Gazioğlu Ailesinin Mülkiyetinde
Yalı, 1960’lı yılların başında tekstil sanayicisi Muzaffer Gazioğlu ve ailesinin mülkiyetine geçmiştir. Gazioğlu, yapının restorasyonu için mimar Nezih Eldem’i görevlendirmiştir. 1960-1961 yıllarında gerçekleştirilen çalışmaların ardından, Gazioğlu ailesi 1962 yılında yalıya yerleşmiştir. Zamanla, aile Alga ve Saga Tekstil şirketleriyle sanayide büyümüşken, aynı zamanda Levi's markasının Türkiye'deki ilk iş ortaklarından biri olmuştur. Ancak ilerleyen yıllarda yaşanan mali sıkıntılar, tarihî yalının da olumsuz etkilenmesine sebep olmuştur.
İcra Süreci ve Yalının Yeniden Gündeme Gelmesi
Muzaffer Gazioğlu’nun 1991 yılında vefat etmesinin ardından, yalı aile içinde el değiştirmiştir. 1999 yılında Yapı Kredi Bankası’ndan alınan kredi nedeniyle ipotek altına alınan yapının, borçların ödenmemesi sonucu icra sürecine girdiği kaydedilmiştir. 24 Ocak 2000 tarihinde açık artırmayla satışa çıkarılan bu tarihi yalı, yıllar sonra HABAŞ patronu Mehmet Rüştü Bașaran hakkında verilen ev hapsi kararıyla yeniden gündeme geldi.
Yalının Önemi
Abidin Dino’nun yaşamış olduğu, Nezih Eldem’in restore ettiği ve Türk tekstil sanayisinin önemli dönemlerine tanıklık eden bu yalı, şimdi 19 işçinin hayatını kaybettiği facianın soruşturmasıyla anılmaktadır. Bu gelişmeler, hem tarihi yapının geçmişini hem de mevcut durumunu yeniden gündeme getirirken, yalıya olan ilgiyi artırmaktadır.



